η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

12 Οκτώβρη 1944: Η μέρα που η λευτεριά φτερούγισε πάνω από την Αθήνα

Πέμπτη 12 του Οκτώβρη 1944. Οι Γερμανοί δεν έχουν προλάβει ακόμα να εκκενώσουν την πόλη κι ο λαός της πρωτεύουσας, από τις συνοικίες, τα εργοστάσια, τα σχολεία, τα υπουργεία, τα καταστήματα, ξεχύνεται στους αθηναϊκούς δρόμους ζητωκραυγάζοντας για την απελευθέρωσή του. Οι 1264 μέρες σκλαβιάς στο φασισμό είχαν πια τελειώσει και στις 9.45 πμ μαχητές του ΕΛΑΣ κατέβασαν από την Ακρόπολη τη γερμανική σημαία για να υψώσουν στη θέση της την ελληνική.

Η απελευθέρωση της Αθήνας από τη γερμανική κατοχή δεν ήταν ένα απρόσμενο ή τυχαίο γεγονός. Ήταν αποτέλεσμα του ακατάπαυστου και αταλάντευτου αγώνα του λαού μας με πρωτοπόρους τους εργάτες και τους φτωχούς αγρότες, υπαλλήλους, νέους και φοιτητές που συσπειρώθηκαν στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ από την πρώτη στιγμή της ξένης κατοχής. Καταλυτικό ρόλο έπαιξε επίσης η συντριβή των Γερμανών από τον Κόκκινο Στρατό στη Σοβιετική Ένωση και η προέλαση των νικητών στη Σόφια και το Βελιγράδι. Οι Γερμανοί στην Ελλάδα, φοβούμενοι μήπως εγκλωβιστούν, αποφάσισαν να αποχωρήσουν, ενώ είχαν ήδη από το καλοκαίρι του 1944 δεχτεί συντριπτικά χτυπήματα από τον ΕΛΑΣ και είχαν αποχωρήσει από διάφορες περιοχές της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας.

Το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ στις 27 Σεπτέμβρη του 1941. Την ιδρυτική του διακήρυξη συνυπογράφουν εκτός από το ΚΚΕ, η Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας (ΕΛΔ), το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΚΕ) και το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας (ΑΚΕ). Στις 16 Φλεβάρη του 1942 δημιουργήθηκε το ένοπλο τμήμα του, ο ΕΛΑΣ, με καπετάνιο τον Άρη Βελουχιώτη. Ο ΕΛΑΣ έδωσε πάνω από 600 μάχες και προξένησε μεγάλες ζημιές στον εχθρό. Καθήλωσε 8 έως και 12 εχθρικές μεραρχίες. Προξένησε στους κατακτητές απώλειες 30.000 νεκρούς και συνέλαβε 6500 αιχμαλώτους. Κατέστρεψε 37 μεγάλες γέφυρες, 85 ατμομηχανές, 1000 περίπου βαγόνια και 1000 αυτοκίνητα. Το σύνολο σχεδόν του εξοπλισμού του προερχόταν από τις επιχειρήσεις του εναντίον των Γερμανών και των Ιταλών. Την άνοιξη του 1944 ο ΕΛΑΣ είχε υπό τον έλεγχο του τα 2/3 της χώρας και τη στιγμή της απελευθέρωσης περισσότερο από το 90% του εδάφους.

Στη διάρκεια του πολέμου οι νεκροί από τον ελληνικό πληθυσμό έφτασαν συνολικά τους 405.000. Θάνατοι από την πείνα, εκτελεσμένοι, νεκροί του ελληνοϊταλικού και ελληνογερμανικού πολέμου. Χιλιάδες εκτελέστηκαν ή έπεσαν πολεμώντας. Χιλιάδες βασανίστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στις φυλακές και τις εξορίες. Έτσι έφτασε ο λαός μας στην απελευθέρωση. Ματωμένος, αλλά και περήφανος για τους χιλιάδες ήρωες που έβγαλε από τα σπλάχνα του.

Την ίδια ώρα όμως που ο λαός μας έδινε το αίμα του, αντίκριζε το εκτελεστικό απόσπασμα και πλήρωνε πολύ ακριβά την ηρωική αντίσταση που πρόβαλε στον κατακτητή, ποια ήταν η στάση του αστικού πολιτικού κόσμου; Ένα τμήμα του επέλεξε το δρόμο της ανοιχτής συνεργασίας με τους κατακτητές. Ήταν οι γνωστοί δωσίλογοι, που σχημάτισαν τις κατοχικές, διορισμένες από τους Γερμανούς, κυβερνήσεις («κουίσλινγκς») με πρωθυπουργούς κατά σειρά τους Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλο και Ι.Ράλλη. Στα πλαίσια των κυβερνήσεων αυτών έγινε προσπάθεια να ενισχυθούν οι μηχανισμοί καταστολής και καταπίεσης του λαού. Δημιουργήθηκαν τα «Τάγματα Ασφαλείας» και συναφείς κρατικές οργανώσεις.

Ένα άλλο τμήμα του αστικού πολιτικού κόσμου, μαζί και το Παλάτι, διέφυγε στο εξωτερικό, παίρνοντας τεράστιες ποσότητες κρατικών αποθεμάτων σε χρυσό. Εγκαταστάθηκε στην Αίγυπτο, αναπτύσσοντας ιδιαίτερες σχέσεις με τους Εγγλέζους συμμάχους, σχεδιάζοντας την μεταπολεμική ανόρθωση της αστικής εξουσίας στην Ελλάδα. Ένα τρίτο τμήμα συγκαταλέγεται στους «απόντες» του αγώνα, ουσιαστικά και τυπικά. Κοινή επιδίωξη όλων τους ήταν να επανέλθουν στην εξουσία μετά την κατοχή.

Στατιστικά Ιστοσελίδας

Σήμερα 102
Χθες76
Τη βδομάδα 400
Προηγούμενη βδομάδα 1050
Το μήνα 2170
Προηγούμενο μήνα 3178
Σύνολο 73346
Χρήστες 0
Επισκέπτες 17
 

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player